Projekt Unijny

Uzasadnienie Potrzeby realizacji projektu

W latach 2005 - 2009 systematycznie przeprowadzano diagnozę jakości współpracy Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej (dalej: PPP) - jednostki budżetowej Miasta Gliwice - z gliwickimi szkołami i przedszkolami oraz zapotrzebowania na jej usługi. Wyniki badań pozwoliły zidentyfikować obszary wymagające dodatkowych działań, w których - mimo szerokiej oferty terapeutycznej i psychoedukacyjnej - liczba osób wymagających wsparcia znacznie przewyższa liczbę osób, które PPP jest w stanie objąć opieką. Wśród działań wymagających poszerzenia oferty zajęć znamienne miejsce zajmuje konieczność pomocy dzieciom w rozwijaniu kompetencji społecznych (Dalej: KS) (30 - 40% zgłoszeń). Dzieci te gorzej funkcjonują w grupie rówieśniczej, co może objawiać się zarówno wycofaniem z bliższych kontaktów z innymi dziećmi, w efekcie - izolacją tych dzieci w grupie, jak i zachowaniami agresywnymi w reakcji na niepowodzenia czy konflikty. Często wszczynają one bójki, impulsywnie odpowiadają na zaczepki, w związku z tym są zauważane przez otoczenie przede wszystkim w sytuacjach negatywnych. Efektem jest marginalizacja, etykietowanie ("dziecko trudne", "dziecko dysfunkcyjne"), co prowadzi do mniejszego zainteresowania czynionymi przez nie postępami, skupienia się na ich negatywnych cechach czy zachowaniach, a tym samym utrudnia pomoc dziecku, dostrzeganie jego mocnych stron. Zauważalne w tym zakresie są znaczne różnice w prezentowanych zachowaniach ze względu na płeć. U dziewczynek deficyty w zakresie KS wiążą się zazwyczaj z niską samooceną, nieśmiałością i wycofaniem, co przez nauczycieli i rodziców nie jest odbierane jako niepokojące czy problematyczne, chociaż tak samo zaburza rozwój emocjonalno - społeczny dziecka. Natomiast u chłopców w/w deficyty prezentowane są często w zachowaniach agresywnych i nieaprobowanych społecznie, co jest interpretowane jako jednoznacznie negatywne. Ta odmienność sposobu reagowania wynika z uwarunkowań kulturowych. Większe jest bowiem społeczne przyzwolenie na zachowania agresywne i impulsywne chłopców, natomiast społecznie wzmacnia się zależne i wycofane zachowania kobiet. W związku z tym zakładamy, że do udziału w projekcie zgłaszanych będzie mniej dziewcząt. PPP ma doświadczenie w realizacji podobnego projektu, który miał na celu rozwijanie KS u uczniów/uczennic (Dalej: U/U) szkół podstawowych z terenu Miasta Gliwice. Analiza pod kątem płci wykazała, że z w/w trudnościami zgłoszono do udziału w projekcie: 42 dziewczyny (co stanowi 31 %) i 93 chłopców (co stanowi 69 %). Opierając się na tych wynikach w aktualnym projekcie zakładamy - zgodnie z zasadą równości płci - następujący rozkład liczebności U/U, w grupie 180 U/U objętych wsparciem, 108 chłopców (60%) i 72 dziewczyny (40%). Takie rozwiązanie pozwoli nam wyeliminować problem nierówności ze względu na płeć.

Omawiane problemy w relacjach międzyludzkich w środowisku szkolnym mogą skutkować negatywnym nastawieniem do szkoły, niższymi aspiracjami edukacyjnymi, a tym samym obniżeniem wyników w nauce i w efekcie nawet przedwczesnym wypadnięciem z systemu oświaty. U/U w związku z trudnościami w funkcjonowaniu na terenie szkoły i klasy już na starcie są w gorszej pozycji w kontekście szans edukacyjnych. Borykają się oni/one z różnorodnymi trudnościami dydaktycznymi (Dalej - TD), mającymi związek między innymi z dysleksją, nieharmonijnym rozwojem, problemami z pamięcią, koncentracją uwagi czy z nieznajomością skutecznych metod uczenia. Dla dzieci w tym okresie rozwojowym nie jest ważna nauka, ale wysoka pozycja społeczna w klasie oraz poczucie bycia docenianym i lubianym. Nie są w stanie zatem dostatecznie skupić się na zdobywaniu wiedzy, by osiągnąć sukces edukacyjny na miarę swoich możliwości. Posiadając satysfakcjonującą pozycje w grupie, dzieci mają więcej energii i chęci, by zająć się zdobywaniem wiedzy. A zatem pomagając dzieciom w rozwijaniu KS umożliwiamy im rozwijanie własnego potencjału intelektualnego, a tym samym dajemy szanse na uzyskanie sukcesu edukacyjnego. Innym możliwym skutkiem trudności w kontaktach społecznych może być większa skłonność do zachowań nieakceptowanych społecznie, a także większa podatność na zachowania patologiczne takie jak: eksperymentowanie ze środkami odurzającymi, wczesna inicjacja seksualna, wagary, ucieczki z domu, a także kradzieże, pobicia.

U/U z w/w trudnościami zgodnie z danymi statystycznymi PPP wywodzą się głównie z ubogich środowisk, dotkniętych bezrobociem, zmagających się z eurosieroctwem i różnorodnymi patologiami społecznymi. Niska świadomość wychowawcza rodziców oraz ich niedostępność związana ze skupianiem uwagi na rozwiązywaniu w/w problemów zaburzają społeczny rozwój dzieci. Jednocześnie rówieśnicy nie są w stanie wyrównać powstałych deficytów KS, ponieważ często borykają się z podobnymi trudnościami. Wiele rodzin ma trudności finansowe, dlatego chcemy zorganizować warsztaty dla dzieci na terenie szkoły, do której uczęszczają. Zależy nam na wsparciu U/U wywodzących się ze środowisk, które napotykają największe trudności w dostępie do wysokiej jakości usług psychoedukacyjno - terapeutycznych. Projekt będzie także promowany jako projekt przyjazny dla osób niepełnosprawnych.

Wsparciem objętych zostanie: 72 uczennice i 108 uczniów, w dwóch grupach wiekowych - klasy I-III oraz klasy IV-VI, ze szkół podstawowych z Miasta Gliwice. Wszystkie gliwickie szkoły podstawowe zostały listownie poproszone o wykazanie szacunkowej liczby U/U przejawiających deficyty KS rzutujących na TD, z podziałem na płeć. Do projektu zostały zaproszone szkoły, które zgłosiły największą liczbę U/U z w/w trudnościami. W każdej z 9 szkół zaproszonych do udziału w projekcie zebrane zostaną dwie 10 osobowe grupy wiekowe, z których każda wezmie udział w cyklu 12 popołudniowych warsztatów psychoedukacyjnych.

Kryteria doboru dzieci uczestniczących w projekcie:

• Deficyty w zakresie kompetencji społecznych
• Wybiórcze trudności dydaktyczne (dysleksja, nieharmonijny rozwój poznawczy, problemy z pamięcią i/lub koncentracją, obniżone wyniki w nauce)
• Pochodzenie ze środowisk zagrożonych patologizacją i marginalizacją społeczną ze względu na trudności:
  • rodzinne (rodziny rozbite, wielodzietne, niepełne, "eurosieroctwo", niewydolność wychowawcza),
  • finansowe (bezrobocie, trudna sytuacja materialna, trudne warunki mieszkaniowe)
  • środowiskowe (patologia społeczna, brak organizacji czasu wolnego przez rodzinę, marginalizacja ze względu na pochodzenie narodowościowe lub etniczne)